Bunu Ancak Yapay Zekâ Bilebilir
Geçenlerde iskelede vapur beklerken önümden bir baba oğul geçti.
El ele tutuşup yürüyorlardı. Baba orta boylu, oğlu bacağı kadardı.
Kulaklarım, adımlarını hızlı atan bu baba oğulun bir soru ve bir cevabını yakalayabildi ancak.
Baba sordu: “Bu vapurlar 10 ton vardır değil mi?”
Oğul cevapladı: “Bilmem! Bunu ancak yapay zekâ bilebilir.”
Gerisini duyamadım. Ama vapur saatine kadar tahmin etmeye çalıştım. Baba:
- “10 ton vardır bunlar.” diye doğru ya da yanlış bir aktarımda, bir tahminde bulunmuş olabilir.
- “Bırak şu yapay zekâyı, yalan dolan.” diyerek tutucu ya da korumacı bir tavır göstermiş olabilir.
- “Haydi sor öğren de bana da anlat bakalım evlat!” diyerek destekleyici bir dönüş yapmış olabilir.
- “Neden sadece yapay zekâ biliyor olsun oğlum? Ölçemez miyiz, kitaplar yazmaz mı bunu sence?” diye sorarak sorgulayıcı bir iletişimi sürdürmüş olabilir.
Orada vapur geldi işte. Ben de gittim.
Dönüp baktığımda daha çok takıldığım yer, çocuğun “yalnızca” yapay zekânın bilgisine güvenmiş olmasıydı.
Biraz araştırdım.
2022’de yayımlanan bir çalışmada araştırmacılar, 4-5 ve 7-8 yaşlarındaki çocuklara aynı sorular için hem bir sesli asistanın hem de bir insanın cevaplarını dinletmiş. Çocuklar büyüdükçe olgusal sorularda sesli asistana, kişisel sorularda insana daha çok güvenmiş.
Babanın sorusu bir bilgi sorusu gibi duruyor ama olmayabilir de. Belki sadece oğluyla birlikte bir tahmin yürütmek istedi. Beden dili de öyle gibiydi.
Çocuksa soruyu tıpkı bu araştırmadaki gibi yerine koydu: babasının sorduğu olgusal sorunun yapay zekâya sorulması gerektiğini söyledi.
Cevabı olan soruları yapay zekâya bırakmayı çok çabuk öğreniyoruz. Bir zamanlar o soruların cevabı anne babalardaydı, öğretmenlerde, arkadaşlardaydı.
Çocukken sizin için her şeyi bilen kişi kimdi? Şimdi kim?
Kaynak: Girouard-Hallam, L. N. ve Danovitch, J. H. (2022). Children’s trust in and learning from voice assistants. Developmental Psychology.
Bu yazı, haftalık bültenim Bağlar ve Kopuşlar’ın 19. sayısıdır. Pazar sabahları yazıyorum.
Bültene abone ol
Teknoloji ile ilişkiler üzerine diğer yazım: Eşim Sürekli Telefonda · Tüm sayılar →
P.S. Yetişkin birey ve çift danışmanlığı yapıyorum. Online veya İzmir’de yüz yüze. Bir ihtimal diye paylaşıyorum: umutcanakova.com/hizmetler
